“Şimdi, Jane, neden ‘Peki efendim?’ demiyorsun? Demiyorsun. Yüzün ciddi. Beni hâlâ tasvip etmediğini görüyorum. Ama asıl meseleye geleyim. Geçen yılın ocak ayında—tüm metreslerden kurtulmuş hâlde—boş, başıboş ve yalnız bir hayatın doğurduğu sert ve acı bir ruh hâli içinde; hayal kırıklıklarıyla kemirilmiş, insanlara karşı huysuzlaşmış…

“Yine de tek başıma yaşayamazdım; bu yüzden metreslerin arkadaşlığını denedim. İlk seçtiğim Celine Varens’ti — bir insanın geçmişine dönüp baktığında kendinden tiksinmesine yol açan adımlardan biriydi bu. Sen onun nasıl biri olduğunu ve aramızdaki ilişkinin nasıl sona erdiğini zaten biliyorsun. Ondan sonra iki kişi…

“Peki efendim,” dedim, o bir an duraksadığında, “onu buraya yerleştirdikten sonra ne yaptınız? Nereye gittiniz?” “Ne mi yaptım, Jane? Kendimi bir ateşböceğine, bir hayalet ışığına dönüştürdüm. Nereye gittim? Mart rüzgârının ruhu kadar başıboş ve yabanıl dolaşmalara atıldım. Kıtaya yöneldim; onun bütün topraklarında dolambaçlı yollar…

“Şimdi, efendim, devam edin; onun deli olduğunu öğrendiğinizde ne yaptınız?” “Jane, umutsuzluğun eşiğine geldim; beni uçurumdan ayıran tek şey, özsaygımdan arta kalan bir kırıntıydı. Dünyanın gözünde kuşkusuz kirli bir onursuzlukla kaplanmıştım; ama kendi gözümde temiz kalmaya karar verdim—son ana dek onun suçlarının bulaşıcılığını reddettim…

“Gelinimin annesini hiç görmemiştim; öldüğünü sanıyordum. Balayı biter bitmez yanıldığımı öğrendim; ölü değildi, deliydi ve bir akıl hastanesine kapatılmıştı. Bir de küçük erkek kardeşi vardı — tamamen dilsiz, budala bir zavallı. Senin de gördüğün büyük kardeş ise (tüm akrabalarından nefret etmeme rağmen ondan nefret…

“Adèle’den ve Thornfield’dan ayrılmalıyım. Sizinle bütün ömrüm boyunca vedalaşmalıyım; yabancı yüzler, yabancı manzaralar arasında yeni bir hayata başlamalıyım.” “Elbette; yapman gerekenin bu olduğunu sana söylemiştim. Benimle ayrılma meselesindeki deliliği geçiyorum. Sen, bana ait olman gerektiğini kastediyorsun. Yeni hayata gelince—o da yerli yerinde: yine de…

Yeniden yürümeye başladı; fakat çok geçmeden tekrar durdu—bu kez tam önümde. “Jane! Aklın sesini dinleyecek misin?” dedi; eğilip dudaklarını kulağıma yaklaştırdı. “Çünkü dinlemezsen, zor kullanmayı deneyeceğim.”Sesi boğuktu; bakışlarında, katlanılmaz bir bağdan kopup başıboş bir vahşete sürüklenmek üzere olan bir adamın hali vardı. Bir an…

“Efendim,” diye sözünü kestim, “o talihsiz kadın karşısında acımasızsınız: ondan nefretle, kindar bir tiksintiyle söz ediyorsunuz. Bu zalimce—deliliğinin elinde değil.” “Jane, benim küçük sevgilim (sana böyle diyeceğim; çünkü öylesin), ne söylediğini bilmiyorsun; beni yine yanlış yargılıyorsun: onu sevmeyişimin sebebi deliliği değil. Sen delirmiş olsaydın,…