(JavaScript’in kafa yapısını anlamanın en kestirme yolu)

JavaScript öğrenirken yaşanan evrensel bir an vardır:

“Bu değişken sayıydı… neden string oldu?”
“Ben buna null verdim, niye object diyor?”
“Bu çalıştı ama… neden?”

İşte bu yazı, JavaScript’in veri tiplerini sadece tanıtmak için değil,
nasıl düşündüğünü anlaman için var.

📦 Veri Tipi Nedir? (Kısa Ama Hayati)

Veri tipi şunu söyler:

“Bu değişken nasıl bir şey tutuyor ve JavaScript onunla nasıl davranmalı?”

Bir değişkene:

• Metin verirsen → “Ben bunu yazı gibi ele alırım”
• Sayı verirsen → “Toplarım, bölerim”
• Boolean verirsen → “Karar mekanizmasına sokarım”

Yanlış veri tipi = beklenmeyen sonuç 🎭

1️⃣ String – Metinlerin Kralı 👑📝

String = yazı
JavaScript’te yazı dediğimiz her şey string’tir.

let isim = "Cansu";
let sehir = 'İstanbul';
let mesaj = `Merhaba Dünya`;

🧠 Burada Ne Oluyor?

• Tırnak içindeki her şey string
• Tek tırnak, çift tırnak fark etmez
• ` (backtick) → template literal

🔥 Template Literal = Seviye Atlama

let yas = 25;
let bilgi = `Ben ${yas} yaşındayım`;
console.log(bilgi);

🟢 Açıklama:

• ${} içine değişken veya JS kodu yazabilirsin
• String + string birleştirme derdi biter

Eski usul:

"Ben " + yas + " yaşındayım"

Yeni usul:

`Ben ${yas} yaşındayım`

JavaScript bile yeni usulü seviyor 😄

⚠️ Pratik İpucu: String + Number Tuzağı

console.log("5" + 2); // "52"

JavaScript diyor ki:

“Madem biri string, ben hepsini string yaparım.”

Ama:

console.log(5 + 2); // 7

📌 Kural:
Bir yerde string varsa, JavaScript toplamaz, birleştirir.

2️⃣ Number – Tek Tip Ama Çok İş 🧮

JavaScript’te:

• 10
• 3.14
• -5

Hepsi number

let tamSayi = 10;
let ondalik = 2.5;
let negatif = -7;

🧠 Açıklama

JavaScript’te:

• int
• float
  ayrımı yok → tek tip: number

🤯 Meşhur Ondalık Problemi

let sonuc = 0.1 + 0.2;
console.log(sonuc); // 0.30000000000000004

Bu JavaScript’in suçu değil, bilgisayar matematiği suçu 😅

✅ Çözüm İpucu

let sonuc = (0.1 + 0.2).toFixed(2);
console.log(sonuc); // "0.30"

Ya da:

let sonuc = Math.round((0.1 + 0.2) * 10) / 10;

🛠️ Faydalı Number Metotları

Number("10"); // 10
parseInt("10.5"); // 10
parseFloat("10.5"); // 10.5

📌 Kullanım Alanı:

• Formdan gelen veriler (hep string gelir!)
• API cevapları
• Hesaplamalar

3️⃣ Boolean – Karar Mekanizması ⚖️

Boolean sadece iki şey bilir:

• true
• false

let girisYaptiMi = true;
let adminMi = false;

🧠 Nerede Kullanılır?

• if / else
• koşullar
• kontrol mekanizmaları

if (girisYaptiMi) {
  console.log("Hoş geldin!");
} else {
  console.log("Giriş yapmalısın!");
}

JavaScript burada net:

“Doğruysa gir, yanlışsa çık.”

🎯 Truthy & Falsy (Çok Önemli!)

JavaScript’te her şey boolean gibi davranabilir.

❌ Falsy değerler:

false
0
""
null
undefined
NaN

Bunların dışındaki her şey → truthy

if ("merhaba") {
  console.log("Çalışır");
}

4️⃣ Undefined – “Henüz Bir Şey Yok” ❓

let x;
console.log(x); // undefined

🧠 Ne Demek?

• Değişken var
• Ama değer atanmadı

JavaScript:

“Bunu tanıyorum ama içi boş.”

⚠️ En Sık Hata

function selamla() {
}
console.log(selamla()); // undefined

Çünkü:

• return yok
• JavaScript otomatik undefined döndürür

5️⃣ Null – Bilerek Boş Bırakmak 🚫

let kullanici = null;

🧠 Null vs Undefined

API’lerde çok görürsün:

{
  "telefon": null
}

Yani:

“Bu alan var ama şu an boş.”

6️⃣ Object – JavaScript’in Kalbi ❤️

Object = anahtar + değer

let kisi = {
  isim: "Cansu",
  yas: 25,
  aktif: true
};

🧠 Okuma & Yazma

console.log(kisi.isim); // Cansu
kisi.yas = 26;

🎯 Neden Önemli?

• API verileri
• Kullanıcı bilgileri
• Ayarlar
• JSON

Her yerde object var.

7️⃣ Array – Listelerin Efendisi 📚

let renkler = ["kırmızı", "mavi", "yeşil"];

🧠 Index Mantığı

renkler[0]; // kırmızı
renkler[1]; // mavi

Index 0’dan başlar (klasik JS hareketi)

🔥 En Çok Kullanılan Array Metotları

renkler.push("sarı"); // ekle
renkler.pop(); // sondan sil

renkler.forEach(renk => {
  console.log(renk);
});

let buyukler = renkler.filter(r => r.length > 4);

Array bilmeyen JS yazamaz, bu net.

8️⃣ typeof – “Bu Ne Tip?” Dedektifi 🕵️‍♂️

typeof "merhaba"; // string
typeof 10; // number
typeof true; // boolean

🤡 JavaScript Klasiği

typeof null; // object

Evet… yanlış.
Ama artık dokunamıyorlar, geriye dönük uyumluluk 😅

🧠 Altın İpuçları (Burayı Kaydet)

✅ Formdan gelen her şey string
✅ Array ve object referans tiptir
✅ == yerine === kullan
✅ null ve undefined farkını bil
✅ Veri tipini bilmeden kod yazma