JavaScript’te Atama (Assignment) Operatörleri ve Kullanımı

“Bir = ile başlayan, temiz kodla biten hikâye”

JavaScript’te yazdığın her kod, eninde sonunda bir şeye değer atar.
Değer yoksa hayat yok.
Değişken yoksa dram var.

İşte bu yüzden atama operatörleri, JavaScript’in gizli süper kahramanlarıdır 🦸‍♂️
Gösteriş yapmazlar ama her yerdedirler.

Bu yazıda:

• Tüm atama operatörlerini
• Bol gerçek hayat benzetmesiyle
• Kodu satır satır açıklayarak
• Ve “bunu projede nerede kullanırım?” diyerek anlatıyoruz.

1️⃣ Temel Atama Operatörü: =

“Bu eşittir değil, bu emanet bırakma”

İlk karşılaşma genelde böyledir:

let age = 25;

Burada ne oluyor?

• let age → “Benim adım age, bir değişkenim”
• = → “Sağdakini al, soldakine bırak”
• 25 → “Al sana değer”

🧠 Önemli gerçek:
JavaScript’te = karşılaştırma yapmaz.

let x = 10;
let y = x;

Burada:

• x → 10
• y → x’in o anki değerini alır

Sonra:

x = 20;
console.log(y); // 10

❗ y, x’e bağlı kalmaz.
Sadece ilk kopyayı alır, sonra yollar ayrılır 💔

⚠️ Yeni başlayan hatası

if (x = 5) {
  console.log("Buraya her zaman girer");
}

Çünkü:

• x = 5 → atama yapar
• 5 → true kabul edilir

Doğrusu:

if (x === 5) {
  console.log("Şimdi mantıklı");
}

2️⃣ Toplayarak Atama: +=

“Biriktiren operatör”

let coins = 10;
coins += 5;

Açılımı:

coins = coins + 5;

Ama:

• Daha kısa
• Daha temiz
• Daha “ben bu işi biliyorum” havası 😎

Gerçek hayat örneği

let cartTotal = 250;
cartTotal += 49.99;

🛒 Sepete ürün eklendi
💸 Toplam güncellendi

Döngülerde efsane kullanım

let sum = 0;

for (let i = 1; i <= 5; i++) {
  sum += i;
}

Adım adım:

• sum = 0
• sum += 1 → 1
• sum += 2 → 3
• sum += 3 → 6
• sum += 4 → 10
• sum += 5 → 15

🎯 Sonuç: 15

3️⃣ Çıkararak Atama: -=

“Hayat bazen alır…”

let balance = 1000;
balance -= 200;

Açılım:

balance = balance - 200;

Banka uygulaması modu 💳

let account = 5000;
let rent = 3500;

account -= rent;

Console’da:

1500

🏠 Kira gitti
😢 Moral gitti
📉 Bakiye gitti

4️⃣ Çarparak Atama: *=

“Katlana katlana büyüyen değerler”

let damage = 10;
damage *= 3;

Açılım:

damage = damage * 3;

Oyun senaryosu 🎮

let score = 100;
let bonusMultiplier = 2;

score *= bonusMultiplier;

🧠 Neden güzel?

• Değer sabit kalmaz
• Dinamik hesaplama yaparsın
• Kod daha esnek olur

5️⃣ Bölerek Atama: /=

“Paylaştıran operatör”

let totalPizza = 8;
totalPizza /= 4;

Açılım:

totalPizza = totalPizza / 4;

🍕 Kişi başı: 2 dilim
😄 Adalet sağlandı (şimdilik)

Ortalama hesaplama

let totalScore = 420;
let playerCount = 7;

totalScore /= playerCount;

🎯 Sonuç: 60

6️⃣ Mod Ataması: %=

“Kalanı bana söyle”

let number = 10;
number %= 3;

Açılım:

number = number % 3;

Sonuç:

1

Tek – Çift kontrolü

let value = 7;

if (value % 2 === 0) {
  console.log("Çift");
} else {
  console.log("Tek");
}

Döngülerde gizli silah

let index = 0;

index += 1;
index %= 5;

Bu teknik:

• Slider
• Carousel
• Sıralı animasyonlar
  için efsanedir 🚀

7️⃣ Zincirleme Atama

“Yapılır ama dikkatli yapılır”

let a, b, c;
a = b = c = 10;

Ne oluyor?

• Önce c = 10
• Sonra b = 10
• Sonra a = 10

Çalışır mı? ✔️
Okunaklı mı? ❌

👉 Küçük script’lerde olur
👉 Büyük projede kaçınılır

🔥 Mini İpuçları (Altın Değerinde)

🟡 1. Atama her zaman sağdan sola

x = y + 5;

🟡 2. const ile atama zorunludur

const name = "Cansu"; // şart

🟡 3. const değişmez ama…

const user = { name: "Ali" };
user.name = "Veli"; // olur

❗ Referans sabit, içi değil.

🟡 4. Okunabilirlik > kısalık

x += y; // güzel
x += y += z; // dur, sakin

🎯 Özet (Ama Güçlü)

• = → değer atar
• += → biriktirir
• -= → eksiltir
• *= → katlar
• /= → paylaştırır
• %= → kalanla çalışır

Atama operatörleri:

• Kodunu temizler
• Mantığını netleştirir
• Seni “tutorial izleyen” seviyesinden
  “kod yazan” seviyesine taşır 💪